Telefon Düştü, Açılmıyor: İlk Yapılacaklar

Telefon elinizden kaydı, kaldırıma çarptı ve ekran bir daha aydınlanmadı. İlk akla gelen "telefon gitti" olur. Oysa ekranın kararması her zaman telefonun tamamen bozulduğu anlamına gelmez: hasar tek bir parçada olabilir ve fotoğraflarınız hafızada yerinde durabilir. Bu yazıda düşen telefonun verdiği tepkilerden hasarın yerini nasıl tahmin edeceğinizi ve hangi tamirin gerekeceğini anlatıyoruz.

Düşen telefon neden açılmaz?

Darbe telefonun içinde birden fazla parçayı etkileyebilir. Telefonun açılmamasına en çok şunlar yol açar:

• Ekran: Panel kırılmış ya da ekranı anakarta bağlayan kablo yerinden oynamış olabilir. Telefon çalışır, ama siz bunu göremezsiniz.
• Pil: Darbe pilin kendisine ya da pilden anakarta giden bağlantıya zarar vermiş olabilir. Hangisi olduğu ancak telefon açılınca anlaşılır.
• Şarj soketi: Telefon şarj girişinin üstüne düştüyse soket bozulmuş, telefon da şarj alamadığı için kapanmış olabilir.
• Güç tuşu: Kasanın köşesine gelen darbe tuşu içeride sıkıştırabilir ya da altındaki bağlantıyı koparabilir.
• Anakart: Sert düşmelerde kart üzerindeki bir bileşen ya da bağlantı zarar görebilir. En ciddi ihtimal budur.

Telefonun nasıl düştüğü de ipucu verir. Yüzüstü düşen telefonda önce ekrandan, köşesinin üstüne düşen telefonda kasadan ve tuşlardan, alt kenarı üstüne düşende şarj soketinden şüphelenin.

İlk dakikalarda neler yapılmalı?

1. Telefonu elinize alıp bakın. Arka kapak kabardıysa, telefon kendi kendine ısınıyorsa ya da yanık kokusu geliyorsa şarja takmayın ve aşağıdaki adımları atlayın; doğrudan servise getirin.
2. Kılıfı çıkarın. Kasada eğilme, ekran kenarında kalkma ya da şarj girişinde ezilme olup olmadığına bakın.
3. Zorla yeniden başlatın. Yazılım donmuşsa telefon açık olduğu hâlde ekran karanlık kalabilir.
4. Şarja takıp bekleyin. Apple, açılmayan iPhone'u bir saat şarj edip yeniden denemenizi öneriyor. Ekranda düşük pil simgesi görünüyorsa telefonu 30 dakika ya da açılana kadar şarjda bırakın (Apple: iPhone açılmıyorsa veya ekran siyahsa). Samsung da pili tamamen boşalmış bir telefonun şarja takılınca hemen açılmayabileceğini, önce birkaç dakika şarj olup %1'e ulaşması gerektiğini belirtiyor (Samsung). Şarj soketi de zarar görmüş olabileceği için sağlam olduğundan emin olduğunuz bir kablo ve adaptör kullanın; telefon kablosuz şarjı destekliyorsa onu da deneyin.
5. Telefonu arayın. Başka bir telefondan kendi numaranızı arayın. Zil çalıyor ya da telefon titriyorsa telefon çalışıyordur.
6. Tekrar tekrar açıp kapatmayın. Hasarlı bir pil ya da devre her denemede biraz daha zorlanır. Ne gördüğünüzü not edin, gerisini arıza tespitine bırakın.

Zorla yeniden başlatma: hangi düğmeler?

Telefon	Düğmeler
Face ID'li iPhone ve iPhone 8, SE (2. ve 3. nesil)	Sesi aç düğmesine kısaca basın, sesi kıs düğmesine kısaca basın, Apple logosu görünene kadar yan düğmeyi basılı tutun. Apple'a göre bu 10 saniyeden uzun sürebilir.
iPhone 7 ve 7 Plus	Yan düğme ile sesi kıs düğmesini Apple logosu görünene kadar birlikte basılı tutun.
iPhone 6s ve önceki modeller	Ana Ekran düğmesi ile yan ya da üst düğmeyi Apple logosu görünene kadar basılı tutun.
Samsung	Yan düğme ile sesi kısma düğmesini birlikte en az 7 saniye basılı tutun; Samsung logosu görünüp telefon titreyince bırakın.
Xiaomi, Redmi, POCO	Güç düğmesini 10 saniyeden uzun basılı tutun.

Düğmeyi bıraktıktan sonra hemen sonuç beklemeyin; logonun gelmesi birkaç saniye alabilir. Logo geldi ama telefon açılmadan yeniden kapandıysa bu da bir bilgidir: telefon güç alıyor, ama açılışı tamamlayamıyor. Bu döngüyü telefon kendi kendine kapanıp açılıyor yazımızda ayrıca ele aldık.

Telefon titriyor ama ekran gelmiyorsa

Arama gelince telefon çalıyor, şarja takınca titriyor, bildirim sesleri geliyor ama ekran simsiyah. Bu durumda telefon çalışıyordur; hasar büyük ihtimalle ekrandadır.

Ekranın tamamen siyah olması ile ekranda hafif bir aydınlık, çizgi ya da leke görünmesi farklı arızalara işaret eder. Bu belirtilerin her birinin ne anlama geldiğini telefon ekranı karardı ama çalışıyor yazımızda ayrıntılı anlattık.

Ekran tamamen karanlıkken de telefonun çalıştığından emin olmanın bir yolu daha var: telefonu bilgisayara bağlayın. iPhone, Mac'te Finder'da ya da Windows'ta Apple Aygıtları uygulamasında veya iTunes'da görünüyorsa çalışıyor demektir. Android telefonu taktığınızda bilgisayarın bağlantı sesi çıkarması da benzer bir işarettir.

Tamir seçenekleri markaya göre değişir. iPhone'da fiyat listemizde Orijinal Servis Ekranı, Orijinal Çıkma Ekran (A Kalite) ve Yan Sanayi OLED Ekran seçenekleri var; yalnızca camın kırıldığı, panelin sağlam olduğu durumlarda Ön Cam Değişimi de mümkündür. Ekranı karanlık bir telefonda panel zarar gördüğü için ön cam değişimi genellikle yetmez. Samsung ve Xiaomi'de ayrı bir ön cam seçeneği yoktur; orijinal ya da yan sanayi ekran değişimi yapılır. Ekran türleri arasındaki farkı ekran rehberimizde anlattık.

Hiç tepki vermiyorsa

Bir saat şarjdan sonra da ekran karanlık, arayınca titreşim yok, şarja takınca ses yok, bilgisayar da telefonu görmüyor. Bu durumda telefon ya güç alamıyor ya da aldığı gücü kullanamıyor.

Önce soğuğu eleyin. Telefon kışın dışarıda düştüyse sorun darbe değil sıcaklık olabilir: Xiaomi'ye göre düşük sıcaklıkta pil koruma mekanizması devreye girip telefonun açılmasını engelleyebilir ve telefonun uygun sıcaklıkta şarj edilmesi öneriliyor (Xiaomi). Telefonu oda sıcaklığına gelene kadar bekletip sonra şarja takın. Soğuk elendiyse muhtemel üç sebep kalır:

• Pil: Darbe pilin hücrelerine ya da bağlantısına zarar vermiş olabilir. Pil değişince telefon açılıyorsa sorun çözülmüştür.
• Şarj soketi ya da güç devresi: Telefon şarj akımını almıyorsa pil boşalır ve telefon bir daha açılmaz. Kablosuz şarjda tepki verip kabloyla hiç tepki vermeyen telefonda sorun büyük ihtimalle şarj soketindedir.
• Anakart: Pil ve şarj sağlam çıkarsa anakart incelenir. Anakart tamiri daha uzun sürer ve her hasar onarılamayabilir.

Bu üçünü evde birbirinden ayırmak mümkün değildir. Arıza tespitinde neyin sağlam olduğu tek tek denenir; hangi parçanın değişmesi gerektiği ve fiyatı ondan sonra belli olur. Servise getirirken telefonun ne yükseklikten, hangi zemine ve hangi yüzü üstüne düştüğünü, düştükten sonra neleri denediğinizi anlatın. Telefon düşmeden önce de bir sorun çıkarıyorsa, örneğin pil çabuk bitiyorsa, bunu da söyleyin.

Tepkiye göre hasar ve tamir

Telefonun verdiği tepkiyi aşağıdaki tabloyla eşleştirin. Kesin teşhis arıza tespitinde konur, ama bu tablo servise ne anlatacağınızı ve neyle karşılaşabileceğinizi gösterir.

Telefonun tepkisi	Muhtemel hasar	Tamir
Titriyor, çalıyor, ekran tamamen siyah	Ekran paneli ya da ekran bağlantısı	Çoğu zaman ekran değişimi
Ekranda çizgi, leke ya da yarım görüntü var	Ekran paneli	Ekran değişimi
Görüntü geliyor ama dokunmatik çalışmıyor	Dokunmatik katman	Ekran değişimi
Bilgisayar telefonu görüyor, ekran karanlık	Ekran	Ekran değişimi
Kabloyla tepki yok, kablosuz şarjda var	Şarj soketi	Şarj soketi değişimi
Logo geliyor, açılmadan kapanıyor	Pil ya da anakart	Arıza tespiti, ardından batarya değişimi ya da anakart tamiri
Hiçbir şarj yönteminde tepki yok	Pil, güç devresi ya da anakart	Arıza tespiti
Arka kapak kabarık ya da telefon ısınıyor	Hasarlı pil	Şarjı kesin, hemen batarya değişimi
Açılıyor ama kamera, hoparlör ya da yüz tanıma çalışmıyor	İlgili modül	İlgili parçanın değişimi

Ekran, batarya, şarj soketi ve diğer parçalar için modelinize göre güncel fiyatları fiyat listemizde görebilirsiniz. Parça seçimi ve diğer sık arızalar için en sık görülen telefon arızaları yazımıza da göz atabilirsiniz.

Telefon açıldıysa: sonradan çıkabilecek sorunlar

Düşen telefon şarjdan ya da zorla yeniden başlatmadan sonra açıldıysa rahatlamak için erken. Darbenin bazı sonuçları günler içinde ortaya çıkar. İlk hafta şunlara dikkat edin:

• Pil yüzdesi hızla düşüyor ya da telefon ısınıyor. Darbe pili içeriden zorlamış olabilir. Arka kapakta ya da ekran kenarında kabarma görürseniz şarjı hemen kesin.
• Ekranda sonradan çizgi, leke ya da titreme beliriyor. Panelde başlayan bir çatlak ya da gevşeyen bir bağlantı zamanla büyüyebilir. Ekran tamamen kararmadan yedek alın.
• Telefon arada bir kendiliğinden yeniden başlıyor. Pil ya da anakart darbeden etkilenmiş olabilir.
• Şarj kablosu oynayınca şarj kesiliyor. Alt kenarın üstüne düşen telefonda şarj soketi esnemiş olabilir.

Düşme su direncini de etkileyebilir. Apple'a göre iPhone'un suya dayanıklılığı zaten kalıcı değildir ve zamanla azalabilir (Apple); kasası ya da ekranı darbe almış bir telefonda bu dayanıklılığa hiç güvenmeyin. Telefonu bir süre banyoda, havuz kenarında ya da yağmurda korumasız kullanmayın.

Verilerim kurtarılabilir mi?

Cevap, hasarın nerede olduğuna bağlıdır.

• Hasar ekrandaysa: Veriler hafızada durur. Ekran değiştikten sonra telefon kaldığı yerden açılır.
• Hasar pil ya da şarj soketindeyse: Veriler yine yerindedir. Parça değişince telefon açılır.
• Hasar anakarttaysa: Telefonun hafızası anakartın üzerindedir. Verilere ulaşmak için çoğu zaman anakartın, telefon en azından açılacak kadar onarılması gerekir. Fiyat listemizde ayrı bir Veri Kurtarma hizmeti de var; verilerin kurtarılıp kurtarılamayacağı tespitten sonra söylenir.

Servise gitmeden önce bulutta ne olduğuna bakın. iPhone'da iCloud Fotoğrafları açıksa fotoğraflarınız ve videolarınız zaten iCloud ile eşzamanlanıyordur (Apple). Bilgisayardan iCloud ya da Google hesabınıza girip son fotoğraflarınızın orada olup olmadığını kontrol edin. Oradaysa telefonun kaderi ne olursa olsun fotoğraflarınız kurtulmuştur.

Bir uyarı: Telefon bilgisayara bağlıyken "Geri Yükle" ya da fabrika ayarlarına dönme seçeneklerini denemeyin. Bu seçenekler telefondaki her şeyi siler ve açılmayan bir telefonda sorunu çözmez; donanım hasarı yerinde kalır, veriler ise gider.