Açılmayan Telefondan Veri Kurtarma Mümkün mü?

Telefon açılmadığında çoğu insanın aklına gelen ilk soru tamirin fiyatı değil, içindeki fotoğrafların ne olacağıdır. Cevap telefonun neden açılmadığına bağlı: ekranı kırılmış ama içi çalışan bir telefonla ana kartı zarar görmüş bir telefon, veri kurtarma açısından çok farklı durumlardır. Bu yazıda önce kontrol etmeniz gereken yerleri, sonra her durumda hangi yolun işe yaradığını anlatıyoruz.

Önce yedeklerinize bakın

Kurtarmak istediğiniz verilerin bir kısmı zaten telefonun dışında olabilir. Servise gitmeden önce bilgisayardan ya da başka bir telefondan hesaplarınıza girip bakın:

• iPhone ve iCloud: iCloud Fotoğrafları açıksa fotoğraflarınız iCloud'dadır; kişiler, takvim ve notlar da iCloud'la eşzamanlanıyorsa oradadır. Bunlar iCloud yedeğine ayrıca girmez, çünkü zaten bulutta saklanır (Apple: yedekleme yöntemleri). icloud.com'a girerek bunları görebilirsiniz.
• iCloud Yedekleme: Otomatik yedekleme açıksa iPhone, şarja takılı, Wi-Fi'ye bağlı ve ekranı kilitliyken kendini yedekler (Apple). Telefonu her gece şarja takıyorduysanız yakın tarihli bir yedeğiniz olabilir.
• Samsung, Xiaomi ve diğer Android'ler: Google yedeği uygulamaları, çağrı geçmişini, kişileri, cihaz ayarlarını ve SMS'leri içerir. Fotoğraf ve videolar ise Google Fotoğraflar'da yedekleme açıksa korunur (Google).
• WhatsApp: Sohbet yedeği açıksa iPhone'da iCloud'da, Android'de Google Drive'da durur. Yeni telefona aynı numarayla kurduğunuzda geri yüklenir.

Yedek yakın tarihliyse tamir beklemeden yeni bir telefona kurulum yapabilirsiniz. Eksik kalan, yedeklenmemiş birkaç günlük fotoğraf ya da yalnızca telefonda duran belgelerse, kurtarma için aşağıdaki yollara geçin.

Ekran bozuk ama telefon çalışıyorsa

Telefon çalışıyorsa veriler yerindedir ve telefonun kilidi açıldığında okunabilir; tek sorun onlara ekrandan ulaşamamanızdır. Çalıştığını şu işaretlerden anlarsınız: arandığında çalıyor ya da titriyor, şarja takınca ses ya da titreşim veriyor, bildirim sesleri geliyor. Bu belirtileri nasıl deneyeceğinizi ekranı kararan ama çalışan telefon yazımızda ayrıntılı anlattık.

Bu durumda iki yol var:

1. Ekran değişimi: En güvenilir yol budur. Ekran değişimi telefonun hafızasına dokunmaz; yeni ekran takılınca telefonu kendi kodunuzla açar, verileri buluta ya da bilgisayara yedeklersiniz. Veri için ekran değiştirecekseniz telefonu kullanmaya devam edip etmeyeceğinize göre parça türünü seçin; yalnızca verileri almak istiyorsanız daha ekonomik bir ekran yeterli olabilir. Parça türlerinin farkını orijinal ve muadil parça rehberimizde anlattık.
2. Bilgisayar bağlantısı: Hem iPhone'da hem Android'de bilgisayara yedek almak ya da dosya aktarmak, telefonun ekranında kilidi açıp bir onay vermeyi gerektirir (Apple). Bu yüzden ekran tamamen karanlıksa bu yol çoğu zaman tıkanır. Ekranın bir kısmı görünüyorsa adımlar bazen tamamlanabilir; görüntü var ama dokunmatik hiç çalışmıyorsa kilidi açıp onay vermek yine mümkün olmayabilir.

Telefon hiç açılmıyorsa

Ne titreşim, ne ses, ne şarj tepkisi varsa sorun ekranın ötesindedir: pil, şarj devresi ya da ana kart. Burada veri kurtarmayı anlamak için önce telefonların verileri nasıl sakladığına bakmak gerekiyor.

Telefonun neden yeniden çalışması gerekir?

Güncel telefonlarda veriler şifrelenmiş olarak saklanır. Apple'a göre iPhone, Veri Koruma adlı bir teknolojiyle her dosya için ayrı bir anahtar oluşturur ve dosyayı hafızaya bu anahtarla şifreleyerek yazar (Apple Platform Güvenliği: Veri Koruma). Bu anahtarların kökü, her telefona üretimde yerleştirilen ve dışarı çıkarılamayan benzersiz bir anahtardır. Apple bunun sonucunu açıkça yazıyor: dahili depolama fiziksel olarak bir aygıttan diğerine taşınırsa dosyalara erişilemez (Apple: Secure Enclave).

Android tarafında da durum benzer. Android'in güvenlik belgelerine göre şifreleme, kullanıcı verilerinin yetkisiz biri tarafından okunamamasını sağlar ve Android 10 ve sonrasıyla çıkan yeni cihazlarda dosya tabanlı şifreleme kullanılır (Android).

Bunun pratik anlamı şu: güncel bir iPhone'da hafıza yongasını söküp başka bir cihazda okumak işe yaramaz. Android'de şifrelemenin amacı da aynı, yani verilerin yetkisiz biri tarafından okunamaması; bu yüzden Android telefonlarda da en güvenilir yol telefonun kendisini çalıştırmaktır. Verileri kurtarmak için telefonu en azından açılıp kodunuzu girebileceğiniz kadar yeniden çalıştırmak gerekir. Bu bazen bir pil ya da şarj soketi değişimi, bazen ana kart üzerinde bir onarımdır.

Sıvı temasından sonra

Islanan telefonda beklemek, veri kurtarma ihtimalini düşürür. İçeride kalan sıvı, özellikle deniz suyu ya da şekerli içecekse, ana kartta oksitlenmeye yol açar ve oksitlenme ilerledikçe hem telefonu hem verileri kurtarmak zorlaşır. Veri kurtarma ihtimalini korumak için:

• Telefonu açmaya ya da şarja takmaya çalışmayın; ıslak devreye verilen her akım yeni bir hasar riski taşır.
• Pirince koymayın, ısıtmayın; Apple da ıslanan iPhone'u pirince koymamanızı söylüyor (Apple).
• Telefonu günlerce kurumaya bırakıp beklemek yerine kısa sürede servise getirin.

İlk dakikalarda ne yapmanız gerektiğini telefon suya düştüğünde ne yapmalı yazımızda adım adım anlattık.

Düşmeden sonra

Düşen telefon açılmıyorsa ihtimallerin çoğu veriler açısından iyidir: pil ya da şarj soketi zarar görmüş, ekran kablosu etkilenmiş ya da yalnızca ekran bozulmuş olabilir. Bu durumlarda veriler genellikle yerindedir. Ana kartın kendisi çatlamış ya da üzerindeki bir parça kopmuşsa iş zorlaşır. Düşmeden sonra evde neleri deneyebileceğinizi ve hangi belirtinin neyi gösterdiğini telefon düştü, açılmıyor yazımızda anlattık.

iPhone, Samsung ve Xiaomi'de nelere dikkat etmeli?

iPhone

Apple logosunda takılı kalan ya da "Bilgisayara bağlan" ekranı gösteren bir iPhone'u bilgisayara bağlayıp kurtarma moduna aldığınızda Finder ya da Apple Aygıtları uygulaması size iki seçenek sunar: Güncelle ve Geri Yükle. Apple'a göre Geri Yükle iOS'i yeniden yükler ve tüm verileri siler; aygıtı henüz güncellemediyseniz önce güncellemeyi denemenizi öneriyor (Apple). Verileriniz yedekte değilse Geri Yükle'ye basmadan önce durun ve telefonu kontrol ettirin.

Kodunuzu tam hatırlamıyorsanız rastgele denemeyin. Apple'ın güvenlik belgelerine göre parola deneme sınırı (örneğin iPhone'da 10 deneme) aşılırsa parolayla korunan veriler tamamen silinir (Apple).

Samsung

Samsung, Galaxy telefonlar için Google One'ın yanında Samsung Cloud ve Smart Switch ile yedekleme de öneriyor (Samsung). Telefon bozulmadan önce bunlardan biriyle yedek aldıysanız önce Samsung hesabınıza bakın. Bozuk telefondan Smart Switch ya da bilgisayarla yedek almak için ise telefonun en azından açılması gerekir; Google'ın Android için anlattığı USB aktarımı da kilidin açılmasını ve telefondaki bildirimden onay vermeyi istiyor (Google). Ekranı tamamen kararan bir Galaxy'de bu yüzden çoğu zaman önce ekranın değişmesi gerekir.

Xiaomi, Redmi ve POCO

Xiaomi telefonlarda fotoğraflarınızın Xiaomi Cloud'da olduğunu varsaymayın. Xiaomi, Galeri öğelerinin Xiaomi Cloud'a senkronizasyonunu 25 Ekim 2022'den itibaren durdurdu, Türkiye'nin de aralarında olduğu bölgelerde hizmeti 2023'e uzanan bir takvimle kapattı ve kullanıcıları Google Fotoğraflar'a yönlendirdi; Kişiler, Mesajlaşma ve Notlar'ın senkronizasyonu ise sürüyor (Xiaomi). Fotoğraflar için Google Fotoğraflar hesabınıza bakın.

Hangi durumda kurtarma ihtimali ne?

Durum	Kurtarma ihtimali	Yöntem
Ekran kırık, görüntü ve dokunmatik kısmen çalışıyor	Yüksek	Hemen yedek alın; gerekirse önce ekran değişimi
Ekran karanlık, telefon titreşiyor ya da ses veriyor	Yüksek	Ekran değişimi, sonra yedekleme
Telefon şarj olmuyor, pil bitince kapanmış	Çoğunlukla yüksek	Şarj soketi ya da pil değişimi
Musluk suyuyla ıslandı, kısa sürede getirildi	Orta	Sıvı teması tamiri, ana kart temizliği
Deniz suyu ya da şekerli içecek, günlerce beklemiş	Düşük	Ana kart onarımı; sonuç tespitte netleşir
Düşme sonrası hiçbir tepki yok	Belirsiz	Arıza tespiti: pil, ekran bağlantısı ya da ana kart
Ana kart kırık ya da yanmış	Düşük	Ana kart üzerinde onarım denenebilir, garanti edilemez
Telefon sıfırlanmış	Çok düşük	Yalnızca yedekten geri yükleme

Veri kurtarma programları işe yarar mı?

İnternette "telefondan veri kurtarma programı" diye aradığınızda karşınıza çıkan uygulamaların çalışması için telefonun açılması, bilgisayara bağlanabilmesi ve kilidinin açılması gerekir. Yani bu programlar ancak telefon çalışıyorsa ve siz ona bilgisayardan erişebiliyorsanız işe yarar. Hiç açılmayan bir telefonda, yukarıda anlattığımız şifreleme nedeniyle, verileri bir programla okumak mümkün değildir.

Telefon açılıyorsa da çoğu zaman programa gerek yoktur: telefonun kendi yedekleme özelliği, iPhone'da bilgisayardaki Finder ya da Apple Aygıtları uygulaması, Samsung'da Smart Switch aynı işi ücretsiz yapar. Ücretli bir programı denemeden önce şunlara dikkat edin:

• Apple Hesabı ya da Google hesabı parolanızı isteyen programlara güvenmeyin.
• "Ekran kilidini kaldırır" diye tanıtılan araçlar telefonu çoğu zaman sıfırlayarak çalışır; bu da kurtarmak istediğiniz verileri siler.
• Telefon ıslandıysa ya da ısınıyorsa programla uğraşırken açık tutmayın; önce arızanın kendisine baktırın.

Serviste veri kurtarma nasıl yapılır?

Serviste veri kurtarma çoğu zaman telefonun yeniden çalışacak kadar onarılması demektir. Önce arıza tespit edilir: telefonun neden açılmadığı, hangi parçanın ya da devrenin sorunlu olduğu bulunur. Sonra telefonu ayağa kaldıracak işlem yapılır; bu ekran, pil ya da şarj soketi değişimi olabileceği gibi sıvı teması ya da ana kart onarımı da olabilir. Telefon açılıp kilidi açıldığında veriler yedeklenir.

Bu yüzden servise götürmeden önce bilmeniz gereken birkaç şey var:

• Ne olduğunu anlatın. Telefon düştü mü, ıslandı mı, bir güncellemeden sonra mı kapandı, kapanmadan önce ısınıyor muydu? Bu bilgi tespitte doğru yere bakılmasını sağlar.
• Telefonu sıfırlamayın. Açılan ama takılan bir telefonda "fabrika ayarlarına dön" seçeneği verileri kalıcı olarak siler.
• Hangi verilerin önemli olduğunu belirtin. Yalnızca fotoğraflar mı, WhatsApp sohbetleri mi, bir uygulamadaki belgeler mi? WhatsApp sohbetleri telefonun genel yedeğinden ayrı yedeklendiği için telefon açıldığında bunun ayrıca yapılması gerekir.
• Bulut hesabınızda yer açın. Telefon açıldığında yedek, iCloud ya da Google hesabınızdaki boş alana sığmazsa yarıda kalır. Apple'a göre iCloud alanı yetmezse telefon yedeklemenin tamamlanamadığını söyleyen bir uyarı verir (Apple).
• Önceliğinizi söyleyin. Telefonu kullanmaya devam etmek mi, yoksa yalnızca verileri almak mı istediğinizi baştan belirtin; yapılacak işlem ve parça seçimi buna göre değişir.

Telefon Acil'de veri kurtarma, arızaya göre fiyatlanır; fiyat tespitten sonra belli olur ve fiyat listemizde modelinize göre "Veri Kurtarma" kalemi olarak yer alır. Telefonunuzun durumunu anlatmak için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz; Kemerburgaz'daki servisimiz Eyüpsultan merkezden araçla yaklaşık 10 dakika uzaklıktadır.