İkinci El iPhone Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Kontrol Listesi

İkinci el iPhone almak iyi bir fiyata iyi bir telefon sahibi olmanın yolu olabilir, ama ilanda görünmeyen birkaç şey telefonun değerini ciddi biçimde düşürebilir: değişmiş bir ekran, yorgun bir pil, önceki sahibin hesabına bağlı kalmış bir kilit ya da kayıt dışı bir IMEI. Bunların çoğunu satıcının yanında, telefonun kendi ayarlarından on dakikada görebilirsiniz. Aşağıdaki liste o on dakikayı nasıl kullanacağınızı anlatıyor.

Alım öncesi kontrol listesi

Buluşmaya giderken yanınıza bir SIM kart, şarj kablosu ve kulaklık alın; telefonu prizde ve hattınızla denemek birçok sorunu ortaya çıkarır. Sonra şu sırayla ilerleyin:

1. Kilit durumu: Telefonu açın. "iPhone Sahibine Kilitlendi" ekranı çıkıyorsa satıcı parolasını girmeden konuşmaya devam etmeyin.
2. Değişen parçalar: Ayarlar → Genel → Hakkında ekranında Parçalar ve Servis Geçmişi bölümü var mı, varsa ne yazıyor?
3. Pil: Ayarlar → Pil → Pil Sağlığı ekranında maksimum kapasite ve uyarı iletileri.
4. Operatör kilidi: Yine Hakkında ekranında, Operatör Kilidi satırında "SIM sınırlaması yok" yazmalı.
5. IMEI: Numara çevirme ekranına *#06# yazın, çıkan numarayı e-Devlet'te sorgulayın.
6. Donanım: Ekran, dokunmatik, Face ID ya da Touch ID, kameralar, hoparlörler, mikrofon, düğmeler ve şarj.
7. Dış görünüş: Kasa kenarları, arka cam, kamera camları ve alt kenardaki vidalar.
8. Belge: Fatura, kutu ve satıcının kimliği.

Apple da ikinci el iPhone alırken fiziksel hasara, pil sağlığına ve parça geçmişine bakmanızı, Etkinleştirme Kilidi açık olan telefonu ise hiç almamanızı öneriyor (Apple: İkinci el bir iPhone satın almak istiyorsanız).

Kontrol	Nereden bakılır?	Kabul edilebilir durum	Dikkat edilecek durum
Etkinleştirme Kilidi	Telefonu açınca gelen ilk ekran	Kilitli Ekran ve satıcı parolayı giriyor ya da "Merhaba" ekranı	"iPhone Sahibine Kilitlendi" ekranı: almayın
Parça geçmişi	Ayarlar → Genel → Hakkında	Bölüm hiç yok ya da değişen parça "Orijinal"	"Bilinmeyen" parça ya da "Doğrulanmadı" ana kart
Pil sağlığı	Ayarlar → Pil → Pil Sağlığı	%80 ve üstü, uyarı iletisi yok	%80'in altı ya da pilin doğrulanamadığını söyleyen ileti
Operatör kilidi	Ayarlar → Genel → Hakkında	"SIM sınırlaması yok"	Bir operatör adı yazıyor
IMEI kaydı	*#06# ve e-Devlet IMEI Sorgulama	Kayıtlı; ayarlardaki, kutudaki ve *#06# ile çıkan numara aynı	Kayıt dışı, kayıp ya da çalıntı kaydı; numaralar uyuşmuyor
Şarj	Kendi kablonuzla prize takın	Şarj simgesi hemen çıkıyor, kablo oynayınca kesilmiyor	Şarj kesilip geliyor ya da sıvı uyarısı çıkıyor

Ayarlardan neler kontrol edilmeli?

Telefonun geçmişini en dürüst anlatan yer kendi ayarlarıdır. Satıcıdan telefonun kilidini açmasını isteyin ve şu üç bölüme birlikte bakın.

Parçalar ve Servis Geçmişi

iOS 15.2 ve sonrası yüklü bir iPhone tamir gördüyse Ayarlar → Genel → Hakkında ekranında, seri numarasının altında Parçalar ve Servis Geçmişi bölümü çıkar. Hiç parça değişmemişse bu bölüm görünmez. Görünüyorsa değişen parçanın yanında bir etiket yazar (Apple: iPhone Parçalar ve Servis Geçmişi):

• Orijinal: Parça orijinal Apple parçasıdır ve Apple'ın onarım süreciyle takılmıştır.
• Bilinmeyen: Parça orijinal değildir, beklendiği gibi çalışmıyordur ya da onarımdan sonra Apple'ın sisteminde doğrulanmamıştır.
• Kullanılmış: Orijinal parça daha önce başka bir iPhone'da kullanılmıştır.
• Doğrulanmadı: Ana kart daha önce başka bir iPhone'da kullanılmıştır; Apple Pay gibi bazı özellikler etkilenebilir.

Hangi parçaların listelendiği modele göre değişir: iPhone XR, XS ve SE (2. ve 3. nesil) modellerinde yalnızca pil, iPhone 11'de pil ve ekran, iPhone 12 ve sonrasında bunlara ek olarak ana kart ile ön ve arka kameralar görünür. Yani eski bir modelde bölümün boş olması ekranın ya da kameranın hiç değişmediğini kanıtlamaz. Arka cam ve kasa ise hiçbir modelde bu listede yoktur; onlara aşağıda ayrıca bakacağız. Bir parça birden fazla kez değiştiyse Apple'a göre yalnızca son servis işlemi gösterilir.

"Bilinmeyen" bir parça telefonu kullanılmaz yapmaz, ama fiyatı değiştirir. Parça türlerinin farkını ve "Bilinmeyen" etiketinin satışta ne anlama geldiğini orijinal ve muadil parça rehberimizde ayrıntılı anlattık.

Pil sağlığı kaç olmalı?

Pil sağlığı Ayarlar → Pil → Pil Sağlığı ekranında görünür (bazı iOS sürümlerinde bu bölümün adı Pil Sağlığı ve Şarj'dır). Bakılacak rakam Maksimum Pil Kapasitesi: pilin yeniyken tuttuğu enerjinin bugün yüzde kaçını tutabildiğini gösterir.

Apple ikinci el alım için bir sınır vermiyor, ama pilleri şöyle tasarladığını söylüyor: iPhone 14 ve öncesinde 500, iPhone 15 modellerinde 1.000 tam şarj döngüsünde orijinal kapasitenin %80'ini korumak (Apple: iPhone pili ve performansı). Apple'ın verdiği tek eşik bu %80. Aşağıdaki aralıklar ise Apple'a ait değil; pazarlıkta işinize yarasın diye bizim önerdiğimiz kaba bir ölçü:

• %90 ve üstü: Pil çok az yıpranmış ya da yakın zamanda değişmiş.
• %80–89: Normal yıpranma. Telefonu uzun süre kullanacaksanız ileride pil değişimi gerekebileceğini hesaba katın.
• %80'in altı: Pil, Apple'ın tasarım hedefinin altına inmiş. Pil değişiminin maliyetini fiyattan düşün.

Yüzdeden önemli olan iki ileti var. "Pilinizin sağlığı önemli ölçüde azaldı" yazıyorsa pil değişmeli. "Bu iPhone'un orijinal bir Apple piline sahip olduğu doğrulanamıyor" yazıyorsa telefona orijinal olmayan bir pil takılmıştır ve Apple'a göre bu durumda pil sağlığı bilgisi gösterilmeyebilir. Yani ekrandaki yüksek bir yüzdeye bakarak karar veremezsiniz. Pil değişimi zamanını ve orijinal ile A kalite pil farkını batarya rehberimizde anlattık.

Etkinleştirme Kilidi ve Apple Hesabı

Apple'ın Türkçe sayfalarında Etkinleştirme Kilidi, halk arasında Aktivasyon Kilidi ya da iCloud kilidi denen özelliktir. Bul açıldığında otomatik olarak açılır ve telefon silinse bile önceki sahibin Apple Hesabı parolası olmadan yeniden kurulmasını engeller (Apple: Etkinleştirme Kilidi). Bu kilit açık bir telefonu satın alırsanız telefonu kullanamazsınız.

Telefonu açtığınızda üç ekrandan birini görürsünüz:

• Kilitli Ekran: Telefon hâlâ satıcının hesabında. Testleri yapın, almaya karar verirseniz satıcı yanınızdayken Bul'u kapatıp telefonu silsin.
• "Merhaba" ekranı: Telefon silinmiş. Kurulumu satıcının yanında başlatın; önceki sahibin Apple Hesabı bilgileri sorulursa telefon hâlâ onun hesabına bağlıdır.
• "iPhone Sahibine Kilitlendi" ekranı: Etkinleştirme Kilidi açık. Satıcı parolasını girip kilidi kaldıramıyorsa telefonu almayın.

Kurulumu kendi Apple Hesabınızla tamamlayıp Ana Ekran'ı görmeden parayı ödemeyin. İnternetten aldığınız telefonda bu ekranlardan sonuncusunu görürseniz iade edin.

IMEI kaydı nasıl sorgulanır?

IMEI, her telefona özel 15 haneli kimlik numarasıdır. Türkiye'de bir telefonun hatla çalışabilmesi için bu numaranın yasal yollarla ithal edilmiş olarak kayıtlı olması gerekir. Sorgu iki adımda biter:

1. Telefonun numara çevirme ekranına *#06# yazın ve çıkan IMEI'yi not edin. Aynı numaranın Ayarlar → Genel → Hakkında ekranında ve varsa kutunun barkod etiketinde de yazdığını kontrol edin (Apple). Numaralardan biri farklıysa telefon ya da kutu başka bir cihaza ait olabilir.
2. Numarayı e-Devlet'teki IMEI Sorgulama hizmetine girin. Bu hizmet BTK işbirliğiyle sunuluyor ve telefonun yasal yollarla ithal edilip edilmediğini, kayıp ya da çalıntı kaydı olup olmadığını gösteriyor.

Sorgu "kayıt dışı" ya da kayıp/çalıntı sonucu veriyorsa telefonu almayın. BTK'ya göre kayıt dışı olduğu tespit edilen cihazlar haberleşmeye kapatılıyor (BTK). Telefon bugün çalışsa bile yarın hat almayabilir.

Donanımı deneyerek kontrol edin

Ayarlar temiz çıktıysa sıra parçaların gerçekten çalışıp çalışmadığına gelir. Her testi kendiniz yapın; satıcının "hepsi çalışıyor" demesi yetmez.

Ekran ve dokunmatik

Parlaklığı en yükseğe ve en düşüğe getirin. Beyaz bir sayfa açıp ekranda sarı ya da pembe bölge, leke, ölü piksel ve kenarlarda gölge arayın; sonra siyah bir görsel açıp ışık sızıntısına bakın. Dokunmatiği denemek için bir uygulama simgesini basılı tutup ekranın dört köşesine ve kenarlarına sürükleyin. Simge bir yerde takılıyor ya da bırakılıyorsa o bölge dokunmaya tepki vermiyordur. Ayarlar → Ekran ve Parlaklık bölümünde True Tone'u açıp kapatın; renk tonu hiç değişmiyorsa ekran orijinal olmayabilir ya da ortam ışığı sensörü düzgün çalışmıyor olabilir.

Face ID ve kameralar

Satıcı telefonu Face ID ile birkaç kez açsın; telefon silinmişse kurulum sırasında yüzünüzü kendiniz tanıtın. Yüz kaydı tamamlanmıyorsa ya da Face ID'nin kullanılamadığına dair bir uyarı çıkıyorsa ön kamera bölgesindeki TrueDepth sistemi zarar görmüştür. Touch ID'li modellerde parmak izi tanıtmayı deneyin.

Kamerada her lensi ayrı deneyin: geniş, ultra geniş ve varsa telefoto. Yakındaki bir nesneye dokunup odaklanmasını izleyin, karanlık ve aydınlık ortamda fotoğraf çekin, kısa bir video kaydedin. Görüntü kendi kendine titriyorsa, odaklanırken tıkırtı geliyorsa ya da lensin içinde toz ve buğu varsa kamera modülü sorunludur. Ön kamerayla bir selfie çekmeyi de unutmayın.

Hoparlör, mikrofon ve şarj

• Hoparlörler: Bir video açıp sesi sonuna kadar açın; cızırtı ya da boğukluk var mı dinleyin.
• Mikrofon: Sesli Notlar'la kısa bir kayıt alıp dinleyin.
• Ahize ve hat: SIM kartınızı takıp birini arayın. Sesi kulaktan net duyuyor ve karşı taraf sizi duyuyorsa ahize, mikrofon ve şebeke çalışıyor demektir.
• Düğmeler: Ses düğmeleri, yan düğme ve sessiz anahtarı ya da Eylem düğmesi.
• Şarj: Kendi kablonuzla prize takın, kabloyu hafifçe oynatın. Destekleyen modellerde kablosuz şarjı da deneyin.
• Wi-Fi ve Bluetooth: Telefonunuzdan internet paylaşımı açıp bağlanın, kulaklık eşleyin.

Kasa ya da arka cam değişmiş mi?

Parçalar ve Servis Geçmişi arka camı ve kasayı göstermez. Bunlar değişmişse ancak dikkatli bakarak anlarsınız. Kılıfı çıkarın ve şunlara bakın:

• Alt kenardaki vidalar: Şarj girişinin iki yanındaki küçük vidalarda çizik ya da yalama, telefonun açıldığını gösterir.
• Ekran ile kasa arasındaki boşluk: Bir yerde açılmış, bir yerde sıkı duruyorsa ekran yerine tam oturmamıştır ya da pil şişmiştir.
• Renk ve yüzey: Kasa kenarlarıyla arka camın tonu, SIM tepsisinin rengiyle uyuşmalı. Mat cam parmak izini fazla tutuyorsa ya da parlak cam dalgalı görünüyorsa değişmiş olabilir.
• Kamera camları: Halkaların etrafında yapıştırıcı izi, camların içinde toz.
• Yazılar: Arka cam ve kasa üzerindeki yazıların netliği, logonun ortalanmış olması.

Yan sanayi kasa ya da arka cam telefonun çalışmasını etkilemez, ama su direnci büyük ölçüde contaya bağlıdır ve açılmış bir telefonda bu direnç eskisi gibi olmayabilir. Kasa değişmiş bir telefonu, sudan korunması gereken bir yerde kullanacaksanız bunu bilin.

Almadan önce servise kontrol ettirmek

Yukarıdaki kontrollerin çoğunu kendiniz yapabilirsiniz, ama bazı şeyleri ancak telefonun içine bakan biri görür: anakartta sıvı izi, içeride kopmuş bir conta, şişmeye başlamış bir pil. Pahalı bir model alıyorsanız satıcıyla bir servisin yakınında buluşmayı ve telefonu almadan önce kontrol ettirmeyi önerin. Dürüst bir satıcı buna genellikle itiraz etmez; itiraz ediyorsa bu da bir bilgidir.

Kontrol sonrası pil, ekran ya da kamera değişimi gerektiğini öğrenirseniz, işlemin modelinize göre fiyatını iPhone tamir fiyatları sayfasında görüp pazarlıkta kullanabilirsiniz. Aldığınız telefonla ilgili bir sorunuz olursa iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.